การเก็บน้ำส้มควันไม้ ที่เป็นการกลั่นควันจากการเผาถ่าน เป็นอาชีพของใครหลายคนที่กำลัง สร้างรายได้ในตอนนี้ ซึ่งปกติ เกษตรกรที่ทำเกษตรอินทรีย์ เกือบทุกคน มักจะทำเอาไว้ใช้เอง แต่ก็มีไม่น้อย ที่ยังต้องการจากตลาด

กรรมวิธี และวัตถุดิบ ในการนำมาทำเป็นเชื้อเพลิงเผาถ่าน ขึ้นอยู่กับพื้นที่ บางครั้งสามารถใช้ ซังข้าวโพด กะลามะพร้าว แกลบ ขี้เลื้อย ฟางข้าว ชานอ้อย ต้นมันสำปะหลัง เหง้ามันสำปะหลัง หญ้าคา หญ้าขจรจบ ไมยราบ ผักตบชวา ใบจามจุรี กะลาปาล์ม ต้นฝ้าย ต้นข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ กากทานตะวัน เปลือกทุเรียน เป็นเชื้อเพลิงได้

แต่การจะเก็บควันให้ได้คุณภาพดี และสกัดออกมาเป็น น้ำส้มควันไม้คุณภาพสูงได้นั้น จะต้องเป็น ควันในช่วงที่ไม้กำลังเปลี่ยนเป็นถ่าน เมื่อทำให้เย็นลง จนควบแน่นแล้วกลั่นตัวเป็นหยดน้ำ จะได้สิ่งที่เป็นของเหลวสีคล้ำเหนียว เรียกกันว่า น้ำส้มควันไม้ มีกลิ่นไหม้ของกำมะถันอยู่มาก ส่วนประกอบส่วนใหญ่เป็นกรดอะซิติก ซึ่งมีความเป็นกรดต่ำ มีสีน้ำตาลแกมแดง ในช่วงแรกจะมีความเป็นพิษสูง

แต่เมื่อทิ้งไว้ ประมาณ 3 เดือนในที่ร่ม เพื่อให้เกิดการตกตะกอน และมีความเจือจางของพิษลง น้ำส้มควันไม้ที่ได้มานั้น จะแยกตัวออกเป็น 3 ชั้น ซึ่ง ชั้นแรกจะได้เป็น น้ำมันเบา ที่ลอยอยู่ผิวน้ำ ชั้นที่สองเป็น น้ำส้มไม้ และถัดมาเป็น น้ำมันทาร์ ตกตะกอนอยู่ด้านล่างสุด ซึ่งสามารถสกัดคัดแยกส่วนต่าง ๆ นำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างหลากหลาย

น้ำส้มควันไม้ แบบไหนดีสุด

น้ำส้มควันไม้ มีประโยชน์อะไรบ้าง

นอกจากการนำไปใช้ทางด้าน เกษตรและปศุสัตว์ แล้ว เช่น ใช้ร่วมกับสารเคมีกำจัดแมลงชนิดต่าง ๆ ลดปริมาณการใช้สารเคมีให้น้อยลงได้ ซึ่งคุณสมบัติที่ได้จะเพิ่ม อัตราคุณสมบัติของสารเคมี ที่ผสมให้มีฤทธิ์มากขึ้น ทั้งนี้ยังสามารถป้องกัน และไล่แมลงศัตรูพืชได้ดีอีกด้วย อีกทั้งยังสามารถนำน้ำส้มควันไม้ไปใช้ด้านอื่น ๆ อีก เช่น

  • สูตรเข้มข้น 100 เปอร์เซ็นต์ ใช้รักษาแผลสด แผลถูกน้ำร้อน รักษาโรคน้ำกัดเท้าและเชื้อราที่ผิวหนัง เพราะสารประกอบที่ได้จากเนื้อไม้มีฤทธิ์เป็นกรดอ่อน ๆ คล้ายยาล้างแผล และมีสารประกอบอื่น ๆ ที่ช่วยกำจัดเชื้อโรคได้บางชนิด
  • สูตรเข้มข้นปานกลาง ยืนยันแล้วว่า หากผสมน้ำ 20 เท่า ราดทำลายปลวดและมด หากใช้ในความเข้มข้นสูงจะเปลือง
  • สูตรอ่อน ผสมน้ำ 50 เท่า จะสามารถใช้ป้องกัน ปลวก มด และสัตว์ต่าง ๆ เช่น ตะขาบ แมงป่อง
  • สูตรเบาบาง ผสมน้ำ 100 เท่า ใช้ฉีดพ่นถังขยะ เพื่อป้องกันกลิ่นและแมลงวัน ใช้ดับกลิ่นในห้องน้ำ ห้องครัวและบริเวณชื้นแฉะ

คำแนะนำในการใช้ น้ำส้มควันไม้

  • ก่อนนำไปใช้ ต้องทิ้งไว้จากการกักเก็บก่อน อย่างน้อย 3 เดือน เพื่อให้สารบางอย่างมีการตกตะกอนและเจือจาง
  • เนื่องจากน้ำส้มควันไม้ มีความเป็นกรด แม้ไม่สูงมาก แต่หากถูกสัมผัสโดนส่วนของร่างกาย ในบริเวณที่บอบบางอาจทำอันตรายได้ ควรระวังอย่าให้เข้าตา เพราะอาจทำให้ตาบอดได้
  • น้ำส้มควันไม้ไม่ใช่ปุ๋ย แต่เป็นตัวเร่งปฎิกิริยาให้สารเคมี ที่ถูกผสมเข้าด้วยกัน มีประสิทธิภาพดียิ่งขึ้น ดังนั้นการนำไปใช้ทางการเกษตร จะช่วยเสริมประสิทธิภาพให้กับพืช แต่ไม่สามารถใช้แทนปุ๋ยได้นั่นเอง
  • การใช้เพื่อฆ่าเชื้อจุลินทรีย์ และแมลงในดิน ควรทำก่อนเพาะปลูกอย่างน้อย 10 วัน สำหรับฆ่าตัวอ่อนและทิ้งไว้เพื่อให้เจือจาง
  • การนำไปใช้ ต้องผสมน้ำให้เจือจางตามความเหมาะสม ที่จะนำไปใช้โดยอัตราส่วนต่าง ๆ
  • การฉีดพ่นผักผลไม้ เพื่อให้ดอกติดผล ควรพ่นก่อนที่ดอกจะบาน หากฉีดพ่นหลังจากดอกบาน แมลงจะไม่เข้ามาผสมเกสร เพราะกลิ่นฉุนของน้ำส้มควันไม้ และดอกจะถูกกัดกร่อนทำลายเป็นผลให้เกิดการร่วงง่าย